Strona główna » Artykuły » Ciąża » Jak powstaje ciąża wielopłodowa

Jak powstaje ciąża wielopłodowa

Jak powstaje ciąża wielopłodowa
Ciąża wielopłodowa to rozwój więcej niż jednego zarodka w macicy w tym samym czasie. Taka sytuacja zdarza się ostatnio coraz częściej, głównie za sprawą stosowania technik wspomaganego rozrodu oraz używania przez kobiety leków hormonalnych. W jaki sposób powstaje ciąża bliźniacza, trojacza i z większą ilością płodów? Dlaczego jest ciążą podwyższonego ryzyka, jakie niesie zagrożenia dla matki i dziecka?

CZĘSTOŚĆ WYSTĘPOWANIA CIĄŻY MNOGIEJ

O częstości występowania ciąży wielopłodowej u ludzi mówi tzw. Reguła Hellina, według której:

  • ciąża bliźniacza zdarza się raz na 80 porodów,
  • ciąża trojacza występuje raz na 80² przypadków,
  • ciąża czworacza raz na 80³ porodów,
  • ciąża pięcioracza zdarza się raz na 80⁴ itd.
Oczywiście reguła ta dotyczy tylko ciąż naturalnych. W przypadku stosowania terapii hormonalnej i/lub technik wspomaganego rozrodu ta częstotliwość wzrasta, a reguła nie ma zastosowania.

CIĄŻA WIELOPŁODOWA PO LECZENIU NIEPŁODNOŚCI

Hormony, stymulujące jajniki powodują dojrzewanie większej ilości pęcherzyków, skutkiem może być poliowulacja i zapłodnienie kilku komórek jajowych. W przypadku zapłodnienia pozaustrojowego do macicy przenosi się zazwyczaj 2-3 zarodki. Istnieje możliwość, że nie rozwinie się żaden z nich, ale też może dojść do ciąży pojedynczej, bliźniaczej lub trojaczej.

CIĄŻA DWUZYGOTYCZNA

Naturalnie, bez pomocy techniki i leków może dość do ciąży wielopłodowej na dwa sposoby. Pierwszym jest zapłodnienie dwóch osobnych komórek jajowych dwoma plemnikami. Do takiej sytuacji dochodzi, jeśli u kobiety występuje zjawisko poliowulacji, a więc w czasie jednego cyklu uwalniane są dwie komórki jajowe z jednego jajnika lub z obu.  Takie zarodki zawsze rozwijają się w osobnych workach owodniowych, każdy z nich ma swoją kosmówkę i łożysko. Jest to tzw. ciąża dwujajowa czyli dwuzygotyczna. Materiał genetyczny takich zarodków jest różny, bliźnięta są do siebie podobne tak samo jak rodzeństwo tych samych rodziców, pochodzące z różnych ciąż. Analogicznie w ten sam sposób może powstać ciąża z większą ilością zarodków. Istnieje także teoria, mówiąca o tym,  że u kobiety ciężarnej może dojść do owulacji i kolejnego zapłodnienia w następnym cyklu miesiączkowym, jest to tzw. dodatkowe zapłodnienie. Nie zostało to jednak do końca udowodnione. Możliwe jest jednak tzw. nadpłodnienie, czyli zapłodnienie drugiej komórki jajowej w czasie innego stosunku w tym samym cyklu. Bliźnięta takie mogą pochodzić od różnych ojców. W literaturze opisano przypadki bliźniąt pochodzących od ojców różnych ras.

CIĄŻA JEDNOZYGOTYCZNA (JEDNOJAJOWA)

Jeśli pierwotnie dojdzie do zapłodnienia pojedynczej komórki jajowej jednym plemnikiem, po jakimś czasie taka komórka może podzielić się na dwie (lub więcej). Zarodki są wówczas identyczne pod względem materiału genetycznego, a więc są też tej samej płci. Może dojść także do ponownego podziału jednego lub obu zarodków i powstaje odpowiednio ciąża trojacza lub czworacza. Bardzo istotny jest czas, kiedy dochodzi do takiego podziału. Jeśli ma on miejsce do 4 dni po zapłodnieniu zarodki będą się rozwijały oddzielnie- każdy z nich będzie miał swoją owodnię i kosmówkę. Jeśli zarodek dzieli się między 4 a 7 dniem po zapłodnieniu powstaje ciąża dwuowodniowa, ale jednokosmówkowa. Późny podział, powyżej 7 dni od zapłodnienia skutkuje powstaniem ciąży jednokosmówkowej i jednoowodniowej. Jeśli do podziału zarodka dojdzie po 13 dniach od zapłodnienia zarodki mogą być niecałkowicie rozdzielone (tzw. bliźnięta syjamskie). Najczęściej miejscem połączenia takich bliźniąt jest klatka piersiowa lub brzuch.

PREDYSPOZYCJE DO WYSTĘPOWANIA CIĄŻY WIELOPŁODOWEJ

Występowanie ciąży wielopłodowej u kobiet jest częściowo uwarunkowane genetycznie.  Ponad to jeśli u kobiety wystąpiła jedna ciąża wielopłodowa, prawdopodobieństwo kolejnej takiej ciąży jest znacznie większe.

Autor: Maria Lepucka

Maria Lepucka
Położna, certyfikowany doradca laktacyjny, doktorantka Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. Zajmuje się pracą naukową i dydaktyczną z zakresu położnictwa i ginekologii, a także prowadzeniem edukacji przedporodowej dla przyszłych rodziców i opieką nad pacjentkami w każdym wieku. Prowadzi prywatną praktykę położniczą z poradnią laktacyjną we Wrocławiu: https://poloznawroclaw.pl. Założycielka i główna autorka wpisów i artykułów w portalu FeminaSum.pl. Więcej »

Nie przegap

Masz swoją położną?

Położna kojarzy się głównie z salą porodową i przyjmowaniem porodów, a to jedynie niewielki ułamek …

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.