Strona główna » Artykuły » Ciąża » Zespół antyfosfolipidowy zwiększa ryzyko zakrzepicy i poronień nawykowych

Zespół antyfosfolipidowy zwiększa ryzyko zakrzepicy i poronień nawykowych

alexraths/Depositphotos.com

Nawykowe poronienia, przedwczesny poród, zakrzepica żylna, to objawy mogące wskazywać na zespół antyfosfolipidowy (Antiphospholipid syndrome, APS) – chorobę autoimmunologiczną, w której organizm wytwarza zbyt dużo przeciwciał antyfosfolipidowych. Chorobę po raz pierwszy opisał Hughes w 1987 roku [1], przez co do dziś zespół antyfosfolipidowy określany jest czasem jako zespół Hughesa. Jakie są jego przyczyny, jak przebiega i, co najważniejsze, jak wpływa na ciążę?

ZESPÓŁ ANTYFOSFOLIPIDOWY – PRZYCZYNY

Zespół antyfosfolipidowy to choroba o nie do końca znanej przyczynie. Wiadomo na pewno, że zespół antyfosfolipidowy wiąże się z obecnością przeciwciał skierowanych przeciwko kompleksom białkowo-fosfolipidowym w organizmie. Pod wpływem ich działania śródbłonek naczyń krwionośnych zmienia swoje właściwości, a płytki krwi zaczynają się zlepiać. Przeciwciała antyfosfolipidowe hamują również naturalne inhibitory procesu krzepnięcia – białko C, S i antytrombinę – czyli substancje, które zapobiegają nadmiernemu krzepnięciu krwi [1]. W rezultacie osoba z zespołem antyfosfolipidowym jest narażona na żylne i tętnicze zakrzepy oraz powikłania w trakcie ciąży.

Zespół antyfosfolipidowy może mieć charakter pierwotny bądź też towarzyszyć innym chorobom z autoagresji, głównie toczniowi rumieniowatemu układowemu czy reumatoidalnemu zapaleniu stawów [1]. Nie wiadomo dokładnie z jaką występuje częstotliwością. Kobiety chorują nawet dwukrotnie częściej od mężczyzn, natomiast przeciwciała antyfosfolipidowe stwierdza się u ok. 2-5%populacji [2].

ZAKRZEPICA W PRZEBIEGU APS

Zespół  antyfosfolipidowy  zalicza się do trombofili nabytych. Trombofilia oznacza zwiększoną skłonność do tworzenia się niebezpiecznych zakrzepów. W 59% przypadków zakrzepica dotyczy naczyń żylnych, w 28% naczyń tętniczych. U 13% chorych zakrzepica występuje natomiast zarówno w żyłach, jak i w tętnicach.  Skrzepliny najczęściej umiejscawiają się w żyłach głębokich kończyn dolnych, rzadziej w żyłach kończyn górnych, żyłach śródczaszkowych, wątrobowych, nerkowych czy żyłach siatkówki. Niestety w ok. 50% przypadków zakrzepica żył głębokich kończyn dolnych kończy się zatorowością płucną [3], która ostatecznie może doprowadzić nawet do śmierci.

ZESPÓŁ ANTYFOSFOLIPIDOWY A POWIKŁANIA POŁOŻNICZE

Główną przyczyną niepowodzeń ciążowych w zespole antyfosfolipidowym jest zakrzepica w obrębie krążenia matczyno-płodowego (krążenie jakie zachodzi między macicą a łożyskiem). Kobieta z APS narażona jest na nawykowe poronienia (do których dochodzi zwykle przed 10.  tygodniem ciąży), przedwczesny poród oraz wewnątrzmaciczne obumarcie płodu [2].

Obecnie większość ciąż u kobiet z zespołem antyfosfolipidowym kończy się urodzeniem zdrowego dziecka. Aby było to jednak możliwe ciężarna musi być pod stałą opieką lekarza i postępować zgodnie z jego zaleceniami. Właściwe leczenie zwiększa szanse  na zdrowe potomstwo nawet o 80%.

BADANIE NA OBECNOŚĆ PRZECIWCIAŁ ANTYFOSFOLIPIDOWYCH

W diagnostyce zespołu antyfosfolipidowego pod uwagę bierze się zarówno kryteria kliniczne (objawy występujące u pacjentki), jak i kryteria laboratoryjne (wyniki przeprowadzonych badań). Podstawowym testem diagnostycznym jest w tym przypadku badanie na obecność przeciwciał antyfosfolipidowych w klasach IgG i IgM. Przy nieprawidłowym wyniku badanie wykonuje się 2-krotnie w odstępie co najmniej 12 tygodni.

W trakcie diagnostyki zawsze warto wykluczyć również inne możliwe przyczyny zakrzepicy i niepowodzeń ciążowych, w tym m.in. trombofilię wrodzoną, czyli genetycznie uwarunkowaną skłonność do nadkrzepliwości. Można to zrobić przy pomocy prostego testu genetycznego (testu DNA).

LECZENIE ZESPOŁU ANTYFOSFOLIPIDOWEGO

Terapia zespołu antyfosfolipidowego ma przede wszystkim na celu obniżyć krzepliwość krwi. U kobiet po przebytym epizodzie zakrzepowym przez cały okres trwania ciąży oraz przez 6 tygodni po porodzie zaleca się leczenie heparyną, czyli lekiem rozrzedzającym krew. Takie postępowanie zmniejsza ryzyko wystąpienia zakrzepu i zwiększa szanse na donoszenie ciąży.

Źródła:

[1] M. Szturmowicz, Zespół antyfosfolipidowy — współczesne kryteria rozpoznawania i zasady leczenia, „Pneumonologia i Alergologia Polska” 2009, t. 77, nr 5, s. 460–468.

[2] M. Ratajewski, J. Skrzypczak, Częstość występowania przeciwciał antyfosfolipidowych i zespołu antyfosfolipidowego u kobiet z poronieniami nawracającymi, „Ginekologia Polska” 2011, 82, s. 32-38.

[3] A. Marszałek, U. Rychlik, M. Rychlik, Zespół antyfosfolipidowy – współczesne kryteria rozpoznawania, „Diagnostyka Laboratoryjna” 2015, 51 (1), s. 63-66.

Autor: Badaniaprenatalne.pl

Badaniaprenatalne.pl
Portal badaniaprenatalne.pl powstał na początku 2004 roku. Jego główną ideą jest dostarczenie informacji na temat tego czym są badania prenatalne oraz wskazanie miejsc, w których można je wykonać. Na łamach portalu mogą Państwo znaleźć szereg informacji przydatnych nie tylko w okresie ciąży, ale także w pierwszych miesiącach życia dziecka.

Nie przegap

Jak rodzą się dzieci na przestrzeni czasu

Jak rodzą się dzieci na przestrzeni czasu?

Zastanawiałaś się jak rodziła Twoja babcia, jak Ty przyszłaś na świat, jak urodzą się Twoje …

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.