Badanie nasienia – jak je wykonać i o czym mówią wyniki

Badanie nasienia-jak je wykonać i o czym mówią wyniki
Badanie nasienia jest proste, nieinwazyjne i kosztuje niewiele. Dlatego też coraz częściej mężczyźni decydują się na jego wykonanie. Powody są różne: od zwyczajnej ciekawości poprzez problemy z płodnością, aż po chęć oddania komórek do banku nasienia. Aby wynik badania był prawdziwy należy jednak przestrzegać pewnych zasad, które pozwolą uniknąć czynników, mogących zafałszować wyniki. Gdzie i w jaki sposób wykonać badanie nasienia oraz jak zinterpretować jego wyniki?

CEL BADANIA

Badanie nasienia wykonuje się zazwyczaj wtedy, gdy para ma problemy z płodnością.  Coraz częściej jednak mężczyźni zgłaszają się na takie badanie, aby po prostu sprawdzić swoją płodność. Badanie nasienia jest przeprowadzane również wówczas, gdy mężczyzna chce oddawać nasienie do banku komórek rozrodczych.

GDZIE WYKONAĆ BADANIE

Badanie nasienia można wykonać w laboratorium medycznym, które jest do tego przystosowane. Zazwyczaj laboratoria takie znajdują się w przychodniach i klinikach specjalistycznych (ginekologiczno-położniczych). Można też bez problemu znaleźć takie laboratorium w Internecie. Nie ma znaczenia, czy jest to laboratorium przyszpitalne, czy prywatne, ponieważ badanie nasienia jest płatne. Nie jest to jednak duży koszt, podstawowe badanie to wydatek ok. 50-60 zł.

JAK PRAWIDŁOWO POBRAĆ MATERIAŁ DO BADAŃ

Aby badanie było miarodajne, nasienie musi być pobrane po co najmniej 3 dniach, a maksymalnie po 7 dniach abstynencji seksualnej. Okres ten dotyczy czasu od ostatniego wytrysku (zarówno w czasie stosunku płciowego jak i masturbacji) do momentu pobrania nasienia do badania.

Pojemnik na nasienie powinien być szklany lub plastikowy, przechowywany w temperaturze pokojowej. Po pobraniu nasienia nie można go ochładzać, a materiał powinien jak najszybciej trafić do laboratorium, maksymalnie w czasie godziny próbka musi zostać zbadana. Z tych powodów problem stanowi dostarczenie próbki z domu (odpowiedni czas i temperatura). Optymalne jest pobranie materiału na miejscu, laboratoria powinny posiadać  przeznaczone do tego celu pomieszczenie. Należy pamiętać o tym, by w pojemniczku znalazł się cały ejakulat. Wynik badania podstawowego jest zwykle dostępny maksymalnie po kilku dniach.

CO I W JAKI SPOSÓB JEST OCENIANE

Badanie ogólne, podstawowe polega na obejrzeniu próbki, czyli tak zwanej ocenie makroskopowej, obejmującej takie parametry jak: kolor, pH, zapach, lepkość oraz objętość. Kolejnym krokiem jest ocena mikroskopowa, próbkę nasienia bada się pod mikroskopem, wtedy można ocenić takie parametry jak: liczba plemników w mililitrze nasienia, ich żywotność, budowę morfologiczną oraz ruchliwość.

WYNIK  PRAWIDŁOWY

Obecnie zakres referencyjny dla prawidłowego nasienia jest znacznie niższy niż kilkadziesiąt, kilkanaście lat temu. Dotyczy to zwłaszcza prawidłowości w budowie, żywotności i ruchliwości plemników.

Prawidłowa objętość całkowita ejakulatu powinna wynosić powyżej 1,5 ml. Minimalna liczba plemników to 15 mln w 1ml oraz minimum 40 mln w całym ejakulacie. Co najmniej 50% plemników powinno wykazywać ruch postępowy, ale co najmniej 25% ruch typu A, czyli szybki postępowy. Plemniki o budowie prawidłowej powinny stanowić minimum 15% wszystkich plemników.

NIEPRAWIDŁOWOŚCI

Nieprawidłowa jest zarówno za mała jak i za duża ilość nasienia (zbyt duże rozcieńczenie).
Nieprawidłowy wynik badania nasienia świadczy o obniżonej płodności mężczyzny lub niepłodności.

Zaburzony może być każdy z badanych parametrów. Kluczowe znaczenie mają parametry mikroskopowe. Zbyt mała liczba plemników, obniżona żywotność, ruchliwość, czy zbyt mało plemników prawidłowej budowy obniża płodność. Nie znaczy to jednak, że mężczyzna jest całkowicie niepłodny. Zapłodnienie jest jednak w takiej sytuacji utrudnione.

Nieprawidłowości, obniżające płodność:

  • zbyt mała ilość plemników w mililitrze nasienia (oligozoospermia),
  • zbyt mało plemników o prawidłowej budowie (teratozoospermia), w przypadku dużej liczby plemników o nieprawidłowej budowie należy ocenić jakiego typu są to zaburzenia, jeśli jakaś nieprawidłowość zdarza się częściej niż inne może to świadczyć o konkretnym problemie, np. charakterystyczne okrągłe główki plemnika są często związane z zaburzeniami genetycznymi,
  • mała liczba plemników, poruszających się ruchem postępowym lub postępowym szybkim (asthenozoospermia),
  • jeśli zmiany dotyczą zarówno ilości plemników, ich budowy jak i ruchliwości (oligoasthenoteratozoospermia) płodność jest bardzo obniżona.

Mężczyzna jest całkowicie niepłodny w przypadku:

  • nekrozoospermii (kiedy plemniki w nasieniu są martwe, brak żywych form),
  • azoospermii (kiedy w nasieniu nie występują plemniki).

Bardzo rzadko zdarza się także patologia zwana aspermią, kiedy u mężczyzny w ogóle nie występuje nasienie.

Niepłodnych mężczyzn jest tyle samo co niepłodnych kobiet, dlatego też w przypadku problemów w poczęciu dziecka warto najpierw wykonać badanie nasienia u mężczyzny. Jest ono proste, tanie i bezinwazyjne, a pomaga wykluczyć dokładnie 50% możliwych do wykrycia przyczyn niepłodności.

Autor: Maria Lepucka

Położna, certyfikowany doradca laktacyjny, doktorantka Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. Zajmuje się pracą naukową i dydaktyczną z zakresu położnictwa i ginekologii, a także prowadzeniem edukacji przedporodowej dla przyszłych rodziców i opieką nad pacjentkami w każdym wieku. Prowadzi prywatną praktykę położniczą z poradnią laktacyjną we Wrocławiu: https://poloznawroclaw.pl. Założycielka i główna autorka wpisów i artykułów w portalu FeminaSum.pl. Więcej »

Nie przegap

Wazektomia - skuteczna antykonsepcja dla mężczyzn

Wazektomia – skuteczna antykoncepcja dla mężczyzn

Wazektomia czyli sterylizacja mężczyzny to prosty zabieg, polegający na przerwaniu ciągłości nasieniowodów. Jest to obecnie …

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.