Strona główna » Artykuły » Zdrowie dziecka » Rozwój układu ruchu dziecka

Rozwój układu ruchu dziecka

Rozwój układu ruchu dzieckaPierwsze miesiące życia dziecka mają znaczący wpływ na jego psychofizyczny rozwój. W jego organizmie zachodzi dużo znaczących zmian, które w późniejszym okresie życia determinują wzorce ruchowe. Znajomość poszczególnych okresów rozwojowych pozwoli rodzicom zaobserwować, czy rozwój dziecka przebiega poprawnie. Należy jednak pamiętać, że rozwój osobniczy jest cechą indywidualną, u każdego dziecka może przebiegać odmiennie (okresy te mogą się wydłużyć lub skrócić), dlatego też poniżej podane normy rozwojowe nie potwierdzają oraz nie wykluczają pojawienia się wad. W trosce o zdrowie malucha pamiętajmy o systematycznych badaniach u specjalisty.

ROZWÓJ KRĘGOSŁUPA DZIECKA

Kręgosłup człowieka stanowi filar układu ruchu. Wstępne ukształtowanie się fizjologicznych krzywizn kręgosłupa, następuje już w pierwszych miesiącach życia.

W pierwszych tygodniach życia (6 – 17 tydzień), zaczyna kształtować się lordoza szyjna, poprzez unoszenie główki przez niemowlaka. Do ukształtowania lordozy lędźwiowej dochodzi pomiędzy 9 – 12 miesiącem życia, wskutek przyjmowania przez dziecko pozycji czworaczej i stojącej. Oba przedstawione okresy definiujemy jako stadia wyprostne. Pozostały rozwój dziecka w pierwszym roku życia, stanowią stadia zgięciowe. Oznacza to, że w momencie narodzin przewaga mięśni zginaczy nad prostownikami jest większa, dlatego w pierwszych miesiącach życia dziecko przyjmuje pozycję zgięciową (I stadium zgięciowe). Około 5-6 miesiąca życia dziecko zaczyna przyjmować pozycję siedzącą podtrzymywaną (II stadium zgięciowe), natomiast swobodny siad kształtuje się pomiędzy 7 – 9 miesiącem życia. W okresie tym dochodzi do złagodzenia kifozy piersiowej, która dominowała poprzez większą aktywność zginaczy nad prostownikami. Około 9 – 10 miesiąca życia dziecko stopniowo przechodzi z pozycji czworaczej do stania. Pomiędzy 10 – 12 miesiącem życia dziecko potrafi samodzielnie stać. Przyjęcie pozycji wyprostowanej powoduje uwypuklenie brzuszka do przodu i pogłębienie lordozy lędźwiowej.

ROZWÓJ MIEDNICY DZIECKA

Prawidłowe ustawienie miednicy determinuje poprawność wzorców ruchowych podczas chodu. Kąt stopnia nachylenia miednicy jest zależny od płci. U dzieci przed rozpoczęciem chodzenia miednica ustawiona jest pionowo. Stopień jej nachylenia zaczyna się zmieniać z początkiem pionizacji i początkiem chodu. Oba te etapy kształtują krzywizny kręgosłupa co wpływa na zmianę stopnia nachylenia miednicy ku przodowi.

ROZWÓJ NÓŻEK I STÓP

W pierwszym etapie rozwojowym tj. u noworodków fizjologiczne jest szpotawe ustawienie kolan oraz zgięciowe ustawienie bioder i kolan. Wynika to, jak już wcześniej zostało wspomniane z przewagi mięśni zginaczy nad prostownikami. Szpotawe ustawienie kolan utrzymuje się do około 3 roku życia, po czym przechodzi w fizjologiczną koślawość. Prawidłowe ukształtowanie kończyn dolnych przypada na 6 – 7 rok życia.

Ukształtowanie wysklepienia łuków stopy rozpoczyna się u niemowlaka dopiero z początkiem pionizacji i chodzenia, gdzie coraz większe obciążenia kończyn dolnych wpływają na ukształtowanie się łuków stopy. Około 3-4 roku życia kształtują się łuki wysklepienia stopy.

RACZKOWANIE I PODNOSZENIE GŁÓWKI

Każdy z w/w etapów ma znaczący wpływ na rozwój wzorców chodu. Pierwszym z nich jest przekraczanie linii środkowej ciała przez malucha tj. sięganie rączką poza linię środkową ciała. Umiejętność ta, w późniejszym okresie życia determinuje zdolność utrzymania równowagi podczas chodu (w momencie rotacji obręczy barkowej w stosunku do obręczy miednicznej). Etapy podnoszenia główki oraz podnoszenia główki z podparciem na przedramionach, nie tylko wpływają na ukształtowanie fizjologicznych krzywizn kręgosłupa, ale też wzmacniają mięśnie prostowniki grzbietu, co ma ogromne znaczenie w późniejszym czasie, podczas utrzymywania wyprostowanej pozycji stojącej, czy siedzącej. Znaczącym okresem rozwojowym u niemowlaka jest czas przyjmowania pozycji czworaczej „raczkowanie”. Etap ten jest ważny, gdyż stopniowo przygotowuje dziecko do przyjęcia pozycji pionowej, oraz determinuje naprzemienność ruchów obręczy barkowej, względem obręczy miedniczej, co stanowi podstawę do prawidłowego wzorca chodu. U dzieci, u których wystąpił etap raczkowania, odnotowuje się mniejszy współczynnik powstawania wad postawy w późniejszych okresach życia.

PRAWIDŁOWY ROZWÓJ DZIECKA

Etap przejścia z pozycji czworaczej do stania, jest o tyle ważny, że dziecko przyjmując pozycję wyprostowaną musi kompensować (przeciwdziałać) siłę grawitacji, dlatego etap ten powinien przebiegać stopniowo. Zbyt szybkie pionizowanie dziecka może wpłynąć na powstawanie wad rozwojowych np. kończyn dolnych. Wszystkie w/w etapy są ze sobą powiązane i mają na siebie wzajemny wpływ, dlatego też nie należy ich przyspieszać. Jeśli zaobserwujemy pewne odstępstwa np. późny okres siadania, raczkowania, lub przyjmowania pozycji siedzącej, nie oznacza to jeszcze wad rozwojowych, oraz nie należy samodzielnie zmuszać dziecka do przyjmowania np. pozycji siedzącej, czy stojącej. Jednak wszystkie takie odstępstwa należy konsultować ze specjalistą, w momencie kiedy zaistnieje konieczność wprowadzenia pewnych metod wspomagających, lub leczniczych (np. z zakresu kinezyterapii), to wykonywane powinny być one pod nadzorem fizjoterapeuty i/lub lekarza.

Autor: Małgorzata Kobylarz i Bartosz Kielar

Małgorzata Kobylarz i Bartosz Kielar
kine4life.com to strona poświęcona tematyce fizjoterapii i sportu. Tworzona jest przez magistrów fizjoterapii, którzy swoje doświadczenie zdobywali w licznych placówkach rehabilitacyjnych w Polsce i za granicą. Serdecznie zapraszamy do lektury naszych autorskich artykułów o tematyce rehabilitacyjno-sportowej.

Nie przegap

Nosidełko czy chusta do noszenia dziecka

Nosidełko czy chusta do noszenia dziecka?

W ostatnim czasie z myślą o rodzicach i ich pociechach powstało wiele udogodnień takich jak …

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.