Nadwaga i otyłość – śmiertelne zagrożenie

Nadwaga i otyłość - śmiertelne zagrożenieUtrzymanie właściwej dla wieku i płci masy ciała umożliwia prawidłowe funkcjonowanie organizmu i pozwala uniknąć wielu niebezpiecznych dla zdrowia i życia chorób. Nadwaga i otyłość dotyczą coraz większej liczby osób i stały się chorobami cywilizacyjnymi. Jakie zagrożenia są związane z nadmierną masą ciała? Jakie są przyczyny otyłości i w jaki sposób jej zapobiegać? O czym mówi BMI i jak go obliczyć?

OBLICZA OTYŁOŚCI

Pojęcia nadwagi i otyłości nie są jednoznaczne. Najczęstszym kryterium jest nadmierna masa ciała, wyliczona za pomocą BMI (body mass index). Jest on obliczany według wzoru:

BMI = masa ciała w kg ⁄ (wzrost w metrach)2

Prawidłowe BMI wynosi 19-24.9. BMI 25 i więcej oznacza nadwagę, od 30 rozpoznaje się otyłość, a wskaźnik BMI równy lub większy niż 40 oznacza otyłość śmiertelną.

Jednakże masa ciała stanowi tylko wstępne kryterium. Bardziej istotne od wskaźnika BMI są w tej sytuacji zawartość i rozmieszczenie tkanki tłuszczowej w organizmie. Zawartość tkanki tłuszczowej u kobiety nie powinna przekraczać 25%. Wyróżnia się dwa typy rozmieszczenia tkanki tłuszczowej:  brzuszny i pośladkowo-udowy. W typie brzusznym tkanka tłuszczowa gromadzi się głównie w obrębie brzucha, co jest bardzo niekorzystne. Gromadzenie tkanki tłuszczowej w okolicy ud i bioder to tzw. otyłość gynoidalna, typowa dla kobiet. W różnicowaniu rodzaju otyłości istotne znaczenie mają:

  • obwód talii (dla kobiet powinien wynosić poniżej 88cm, czasem przyjmuje się też, że nie więcej niż połowę wysokości ciała),
  • wskaźnik WHR (waist/hip ratio), czyli wskaźnik talia/biodro, który dla kobiet powinien wynosić poniżej 0,8.

PRZYCZYNY OTYŁOŚCI

Otyłość to przewlekła choroba, której przyczyny są złożone.  Ponad 90% przypadków otyłości jest spowodowanych wyłącznie dodatnim bilansem energetycznym – zbyt dużym spożyciem pokarmów w stosunku do aktywności fizycznej. Jakie czynniki wpływają na występowanie otyłości?

  1. Niewłaściwa, wysokokaloryczna dieta, zwłaszcza jeśli jest bogata w przetworzone produkty, dania typu fast food. Bardzo niekorzystny jest nie tylko dodatni bilans energetyczny, ale także duża zawartość cukru, tłuszczu i soli w pożywieniu, w stosunku do ilości witamin, białek i ważnych dla organizmu mikroelementów.
  2. Brak aktywności fizycznej, umożliwiającej zużycie energii, zawartej w spożytych posiłkach.
  3. Niewłaściwe nawyki żywieniowe, takie jak jedzenie późnym wieczorem, jedzenie zbyt małej ilości posiłków w stosunku do ich zawartości kalorycznej, nieregularne pory spożywania posiłków, jedzenie w pospiechu, picie zbyt małej ilości wody mineralnej.
  4. Zdecydowanie mniejsze znaczenie mają czynniki genetyczne. Mogą one predysponować do wystąpienia otyłości, ale nie są bezpośrednią jej przyczyną. Genetycznie uwarunkowana jest skłonność do nadmiernego gromadzenia tkanki tłuszczowej, a także niektóre zespoły chorobowe, w przebiegu których występuje otyłość.
  5. Do czynników biologicznych, predysponujących do otyłości należą: niedoczynność tarczycy,  zespół Cushinga, niedobór hormonu wzrostu czy zespół policystycznych jajników.
  6. Niektóre leki również mogą powodować zwiększenie masy ciała (np. kortykosteroidy czy leki przeciwdepresyjne).

SKUTKI OTYŁOŚCI

Otyłość nie bez przyczyny została uznana za chorobę cywilizacyjną. To poważna patologia, stanowiąca w skrajnych przypadkach bezpośrednie zagrożenie życia. Każda osoba otyła jest w grupie ryzyka wystąpienia najczęstszych chorób, towarzyszących otyłości, takich jak:

  • cukrzyca typu 2,
  • miażdżyca,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • zawał mięśnia sercowego i mózgu,
  • zatorowość,
  • wylewy,
  • choroby nerek,
  • problemy z płodnością,
  • nowotwory,
  • zwyrodnienia i choroby układu ruchu, zwłaszcza kręgosłupa,
  • kamica pęcherzyka żółciowego,
  • bezdechy senne,
  • hiperlipidemia,
  • zespół metaboliczny.

LECZENIE OTYŁOŚCI

Leczenie otyłości jest trudne i wymaga współpracy chorego ze specjalistami, zajmującymi się jej leczeniem. Terapia powinna obejmować poradę dietetyka, zmianę nawyków żywieniowych i stylu życia. Stosowanie krótkotrwałych, drastycznych diet nigdy nie przynosi długotrwałych skutków, a każda kolejna próba zmniejszenia masy ciała jest trudniejsza.

Modyfikacja zachowań powinna obejmować: regulację rytmu dnia (ilości i czasu spożywania posiłków, ilości snu, odpoczynku), picie odpowiedniej ilości wody, usunięcie z diety nadmiaru pożywienia, zwłaszcza bogatego w cukry, tłuszcze i przetworzonego.

Aktywność fizyczna, regularna i dostosowana do wieku oraz stanu zdrowia pacjenta jest konieczna, aby utrzymać organizm w odpowiedniej kondycji.

Czasem konieczna jest także porada psychologa, terapia behawioralna. Wspomagająco można zastosować także leczenie farmakologiczne.

W przypadkach otyłości olbrzymiej z BMI powyżej 40 możliwe jest także zastosowanie leczenia chirurgicznego.

Autor: Maria Lepucka

Maria Lepucka
Położna, certyfikowany doradca laktacyjny, doktorantka Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. Zajmuje się pracą naukową i dydaktyczną z zakresu położnictwa i ginekologii, a także prowadzeniem edukacji przedporodowej dla przyszłych rodziców i opieką nad pacjentkami w każdym wieku. Prowadzi prywatną praktykę położniczą z poradnią laktacyjną we Wrocławiu: https://poloznawroclaw.pl. Założycielka i główna autorka wpisów i artykułów w portalu FeminaSum.pl. Więcej »

Nie przegap

Rozstępy - dlaczego pojawiają się w ciąży?

Rozstępy – dlaczego pojawiają się w ciąży?

Rozstępy to problem wielu kobiet i mężczyzn, jednak u kobiet zdarzają się znacznie częściej. Jest …

5 komentarzy

  1. OTYŁOŚCI to choroba i uzależnienie jak każde inne (papierosy czy alkohol) Każdy z nas-ludzi otyłych zdaje sobie sprawę za skutków ale walka z nałogiem jest BARDZO trudna!!!

    • Maria Lepucka
      Maria Lepucka

      Otyłość to poważna choroba, z która walka jest wyjątkowo trudna. Dlaczego? Bo bez jedzenia nie możemy żyć. Rzucając inne nałogi unikamy uzależniającego czynnika cały czas (np papierosów czy alkoholu). Z jedzenia nie można całkowicie zrezygnować, a racjonalne odżywianie nie jest takie proste. Wymaga zmiany nawyków żywieniowych i trzymania się tych zasad do końca życia.

  2. Przyczyn otyłości jest wiele może w Polsce nie jest to aż tak wielki problem jak w USA, ale się pogłębia.

  3. Donata ALVART, Łódź

    _________________________________________________________________________________
    MOTTO: CZŁOWIEK JAK KAŻDY ORGANIZM ŻYWY NA NASZEJ PLANECIE, TYJE Z DWÓCH POWODÓW GŁÓWNYCH. *****

    1. PIERWSZY POWÓD:
    To spożycie zbyt dużej ilości tłuszczu, który wchłania się szybko w jelicie cienkim i odkłada jako tłuszcz już ludzki. Tyjemy od tłuszczu w tempie ekspresowym.

    2. DRUGI POWÓD:
    Konsumpcja węglowodanów, ale tylko i wyłącznie tych, które po spożyciu produktu zawierającego właśnie węglowodany, podnoszą poziom cukru wysoko, zmuszając trzustkę do wydzielania zbyt dużej ilości insuliny, co skutkuje utworzeniem trójglicerydów, czyli również tłuszczu, głównie w górnych partiach ciała np. wychudzone osoby, a z fałdami tłuszczu na twarzy. Należy zatem wykluczyć ze swojego jadłospisu niezdrowe dla człowieka tzw. WYSOKIE WĘGLOWODANY TJ. OD 26.01% WZROSTU.

    _________________________________________________________________________________

  4. To kwestia głównie psychologiczna.wystarczy pogonić grubasów batem do roboty i będzie po problemie.Otyłość to nie złamanie kręgosłupa i i nawet nie nowotwór złośliwy żeby był problem z kurowaniem.Problem jest w tym ze się wielu cacka z grubasami zamiast wprost ich zmusić do odchudzania.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.