Rak jajnika zabija szybko i niespodziewanie

Rak jajnika zabija szybko i niespodziewanieRak jajnika przez długi czas może nie dawać żadnych objawów, a pierwsze symptomy bywają niespecyficzne. Trudno wykryć go we wczesnym stadium rozwoju, zwykle diagnozowany jest za późno, nieraz zupełnie przypadkiem. Powoduje śmierć 65% kobiet w ciągu roku od postawienia rozpoznania. Rak jajnika może być dziedziczny, jednak nawet ta informacja niewiele wnosi jeśli chodzi o ratowanie życia zagrożonych nim kobiet.

OBJAWY RAKA JAJNIKA I DIAGNOSTYKA

Rak jajnika każdego roku zabija ponad 2500 Polek. 80% stanowią kobiety po 50 roku życia, jednak problem dotyczy także osób młodszych. Nowotwór ten charakteryzuje się wysoką śmiertelnością – zaledwie 30% pacjentek przeżywa 5 lat. Jest trzecią co do częstości przyczyną śmierci kobiet z powodu nowotworów i pierwszą jeśli bierzemy pod uwagę nowotwory układu rozrodczego. Ryzyko wystąpienia raka jajnika w ciągu całego życia wynosi ok 1,3%. W zeszłym roku zarejestrowano prawie 3,5 tysiąca nowych zachorowań.

Główną przyczyną wysokiej śmiertelności w przypadku raka jajnika jest zbyt późna diagnoza. Nowotwór w początkowych fazach rozwoju może nie dawać zupełnie żadnych objawów. Kiedy już się pojawią, są niespecyficzne. Zwykle jest to powiększenie obwodu brzucha, czasem ból brzucha czy krwawienie z dróg rodnych, a także objawy ze strony układu pokarmowego takie jak niestrawność, zaparcia czy niedrożność jelit, niekiedy także problemy z oddaniem moczu. Bardzo często rak jajnika wykrywany jest przypadkowo. Aż w 70% przypadków rak jajnika diagnozowany jest w momencie, gdy szerzy się już poza miednicę, a szanse całkowitego wyleczenia są wówczas naprawdę niewielkie.

RYZYKO ZACHOROWANIA NA RAKA JAJNIKA

W pewnym stopniu można określić ryzyko zachorowania na raka jajnika. Istotne są predyspozycje rodzinne, gdyż rak jajnika jest w niektórych przypadkach dziedziczny. Najczęściej jest związany z występowaniem raka jajnika lub raka piersi u krewnych pierwszego stopnia lub nosicielstwem genu BRCA1 lub BRCA2. Pewne znaczenie ma także występowanie rodzinne raka jelita grubego, żołądka, trzonu macicy czy dróg moczowych. W takich przypadkach rak jajnika występuje 2-5 krotnie częściej w stosunku do reszty populacji. 30% wszystkich przypadków występowania tego nowotworu to wynik predyspozycji genetycznych.

W przypadku mutacji BRCA1 lub BRCA2 ryzyko wystąpienia raka jajnika szacuje się na ok. 40%. Niestety w takich sytuacjach wdrożenie dodatkowej diagnostyki, która umożliwiłaby wykrycie wczesnych zmian jest niemożliwe. Nowotwór rozwija się wówczas bardzo szybko, więc badania należałoby powtarzać w bardzo krótkich odstępach czasu, niekiedy przez wiele lat, co wiąże się z dużymi kosztami.

Rak jajnika występuje częściej u kobiet narażonych na niektóre szkodliwe czynniki chemiczne takie jak talk, azbest czy pestycydy. Nie bez znaczenia jest także dieta bogata w tłuszcze, która przyczynia się do występowania nowotworów. Rak jajnika częściej pojawia się u kobiet niepłodnych i leczonych z tego powodu, cierpiących na zaburzenia miesiączkowania, bezdzietnych i nie stosujących antykoncepcji hormonalnej.

MARKERY NOWOTWOROWE RAKA JAJNIKA

Markery nowotworowe są tu substancje, produkowane przez guza lub wytwarzane przez organizm osoby chorej w odpowiedzi na występowanie zmian nowotworowych w organizmie. Oznaczenie markerów nowotworowych ma na celu diagnostykę nowotworu, określenie jego rodzaju, skuteczności leczenia czy też rokowania dla pacjenta. W przypadku raka jajnika istotne są markery: CA 125, CEA, CA 19-9, CA 72-4, LDH w zależności od rodzaju nowotworu, a w guzach germinalnych (czyli wywodzących się z komórek zarodkowych) także hCG oraz AFP. Czułość i swoistość tych testów bywa jednak różna. Oznacza to, że wysokie stężenie którejś z tych substancji nie zawsze oznacza raka jajnika, (np. podwyższone stężenie CA 125 występuje także w przypadku chorób wątroby, nerek czy innych schorzeń), a także, że badanie poziomu markerów może nie wykazać zmian mimo, że one istnieją (zwłaszcza we wczesnych stadiach choroby).

DLACZEGO RAK JAJNIKA JEST TAKI NIEBEZPIECZNY?

Podsumowując rak jajnika jest jednym z najgroźniejszych nowotworów, związanych z dużą śmiertelnością głównie ze względu na trudności diagnostyczne. Wynikają one głównie z braku objawów na początku procesu nowotworowego. Rak jajnika potrafi rozwijać się niezmiernie szybko, w odróżnieniu od chociażby raka szyjki macicy czy piersi, które zazwyczaj rozwijają się przez wiele lat, co znacznie zwiększa szanse wykrycia stanu całkowicie uleczalnego.

Autor: Maria Lepucka

Maria Lepucka
Położna, certyfikowany doradca laktacyjny, doktorantka Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. Zajmuje się pracą naukową i dydaktyczną z zakresu położnictwa i ginekologii, a także prowadzeniem edukacji przedporodowej dla przyszłych rodziców i opieką nad pacjentkami w każdym wieku. Prowadzi prywatną praktykę położniczą z poradnią laktacyjną we Wrocławiu: https://poloznawroclaw.pl. Założycielka i główna autorka wpisów i artykułów w portalu FeminaSum.pl. Więcej »

Nie przegap

Jakie badania wykonać w przypadku niepłodności?

Od wielu miesięcy staramy się z mężem o dziecko, współżyjemy bardzo regularnie, ale niestety nie …

4 komentarze

  1. Właśnie, bardzo waznym elementem jest sprawdzenie swoich preyspozycji do wystąpienia choroby – zbadania genów BRCA. Polecam zajrzeć na monogen life. Można poczytać o świadomej profilaktyce.

  2. Nie mam siły na walkę
    Natomiast interesuje mnie przebieg nieleczonej choroby? Jak długo?

    • Maria Lepucka

      Przebieg nieleczonej choroby u każdej kobiety jest inny. Zazwyczaj jednak rak jajnika rozwija się bardzo szybko. Rokowanie zależne jest od tego, jak szybko choroba jest wykryta i leczona. Jeśli nowotwór zostanie (często przypadkowo) wykryty we wczesnym stadium, leczenie ma szanse byc skuteczne. Im bardziej rozwinięte i rozprzestrzenione zmiany, tym bardziej szanse pełnego wyleczenia maleją.

    • Myślę źe nie krócej niż leczony biorąc pod uwagę podejście lekarzy do chorego i cały system opieki zdrowotnej w naszym kraju.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.